Grzyby chronione w Polsce

Grzyby chronione w Polsce – najważniejsze informacje z perspektywy grzybiarza.

Wokół tematu grzybów chronionych i częściowo chronionych wciąż pojawia się wiele nieporozumień. Z punktu widzenia grzybiarza sprawa jest jednak prosta: nie ma znaczenia, jaką formą ochrony objęty jest dany gatunek. Zasady są takie same.

Czego nie wolno robić z grzybami chronionymi?
Niezależnie od formy ochrony i niezależnie od tego, czy teren jest prywatny, czy publiczny, grzybów chronionych nie wolno:
– umyślnie niszczyć,
– umyślnie zrywać lub uszkadzać,
– niszczyć ich siedlisk,
– pozyskiwać ani zbierać,
– umyślnie przemieszczać w środowisku,
– umyślnie wprowadzać do środowiska.
To zasady obowiązujące dla wszystkich gatunków chronionych, bez wyjątków… z jednym małym „ale”.

Wyjątek: smardze
Warto podkreślić, że smardze to nie to samo co naparstniczki czy smardzówki — to zupełnie inne rodzaje, choć często mylone.
Pięć gatunków smardzów:
– smardz grubonogi (Morchella crassipes),
– smardz jadalny (Morchella esculenta),
– smardz półwolny (Morchella gigas),
– smardz stożkowaty (Morchella conica),
– smardz wyniosły (Morchella elata),
można zbierać, ale tylko w ściśle określonych miejscach:
– ogrody,
– uprawy ogrodnicze,
– szkółki leśne,
– tereny zieleni.
Poza tymi miejscami smardze nadal podlegają ochronie i obowiązuje zakaz ich pozyskiwania.

Co to właściwie jest „teren zieleni”?
Zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o ochronie przyrody, teren zieleni to zorganizowany, publicznie dostępny obszar pełniący funkcje estetyczne, rekreacyjne, zdrowotne lub osłonowe.
Przykłady:
– park miejski,
– ogród jordanowski,
– zieleń na cmentarzu,
– ogród zoologiczny.
To ważne, bo tylko na takich terenach smardze mogą być legalnie zbierane.

Możliwość uzyskania zgody na pozyskiwanie gatunków chronionych
Na podstawie rozporządzenia istnieje możliwość uzyskania pisemnej zgody na pozyskiwanie określonych gatunków chronionych. Wniosek składa się do:
– regionalnego dyrektora ochrony środowiska (RDOŚ),
– lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ).

Lista gatunków chronionych, których dotyczy możliwość uzyskania zgody
Nazwy zgodne z rozporządzeniem (w nawiasach nowe rekomendowane nazewnictwo):
– lakownica żółtawa (Ganoderma lucidum) – ręczny zbiór owocników, bez naruszania drewna,
– żagwica listkowata (Grifola frondosa) – ręczny zbiór owocników,
– błyskoporek podkorowy / włóknouszek ukośny (Inonotus obliquus) – odcięcie narośli ostrym narzędziem, z minimalnym uszkodzeniem drzewa,
– smardz grubonogi (Morchella crassipes) – ręczny zbiór owocników,
– smardz jadalny (Morchella esculenta) – ręczny zbiór owocników,
– smardz półwolny (Morchella gigas) – ręczny zbiór owocników,
– smardz stożkowaty (Morchella conica) – ręczny zbiór owocników,
– smardz wyniosły (Morchella elata) – ręczny zbiór owocników,
– żagiew wielogłowa (Polyporus umbellatus) – ręczny zbiór owocników.